De legende van Klaas Kitten
Aanvrijwel iedere inwoner van Hillegersberg zal de Hillegondalegende bekend zijn maar ook daarbuiten zal menigeen het verhaal kennen van de reuzin, die naar het zeestrand ging, daar haar schortekleed vulde met zand en dit naar haar woning wilde dragen. Ter plaatse waar nu Hillegersberg ligt, brak echter haar Schortekleedsband en het zand vormde de heuvel, waarop later het dorp Hillegersberg (of Hillegond'sberg) zou worden gebouwd (genoemd naar de reuzin Hillegonda). Het zal veel minder bekend zijn, dat Hillegonda nog een zuster en een broer had. De Rotterdamse geschiedschrijver Gerard van Spaans die leefde van 12 februari 1651 tot 28 augustus 1711 schrijft hierover in zijn boek Beschrijvinge der Stad Rotterdam en enige omliggende dorpen.
Eenige willen dat deze Hillegond nog een zuster met een broer had en dat ze met haar drien dit zand hier gebracht hebben. Want zeggen ze zoo een grooten hoop zand hier te dragen is geen een mensch werk al was hij nog zo sterk. De Zuster van Hillegond heeft langen tijd in Zeeland gewoond en wierd daarom de Zeeuwse Reuzinne genaamd. Zij was zoo groot dat kloeke karels bij haar schenen als kleine jongetjes en voegen zij er bij deze sleeplende was zo sterk dat ze in yder hend gemakkelijk een vat Hamburger bier konde dragen. Maar haar broer Klaas Kitten was volgens haar zeggen nog een andere kloeke vent: deze was geboren tot Sperwou. De kinderen durfden hem van voren niet aanzien. De langste karel konde onder zijn armen doorgaan. Hij had een paar voetjes als kleine bakermatjes; ieder was zo groot als vier mans voeten. Deze gevoegd bij een paar propere handjes (als sleggen) met een manhafte vleesige ende vollemaans trony ik zeg je dat het moet geen onbillijk postuur van een karel geweest zijn. Maar ik zou er wel een oortjen aan willen verkijken hoe ZOO een smakwammes de kleederen aan het lijf gepast hebben. Daar heb je nu de beschrijving wat voor pourtraitjes Hillens zuster en broer geweest zijn.
Het is echter niet alleen Gerard van Spaan die deze beide figuren noemt. In de Nederlandse Stad en Dorpbeschrijver deel I (1797) schrijven To van Ollefen en R de Bakker over Hillegond, als de zuster van den vermaarde Sparrewouder Reus, Klaas van Kieten. De namen Klaas van Kieten en Klaas Kitten komen we in de literatuur over hem beide tegen voor dezelfde Sparrewouder Reus. Joost van den Vondel geeft hem een plaats in zijn drama Gijsbrecht van Aemstel, dat handelt over de verwoesting van de stad Amsterdam het jaar 1504. Hierin beticht Vondel de reus van allerlei gruwelijkheden, bijv.: "Zijn spitze was een mast in zijne grove vingeren. Ick zag hem man op man gelijck konijnen slingeren. We driemaal om zijn hoofd, gevat bij 't ene been. En kneuzen dan de kop op stoepen of op steen. Vondel doet hem in de Gijsbrecht bepaaldonrecht aan. Een oude historieschrijver Wilhelmus Procurator, een tijdgenoot van Klaas Kitten heeft hem in levende lijve gezien en beschrijft hem als een Saftmoedich ende goedertieren man en dese Claes was niet fel en quaet Over dit laatste dat Klaas Kitten een zachtmoedig mens moet zijn geweest, zijn de geschiedschrijvers het wel eens en bovendien hij schijnt dus ook werkelijk bestaan te hebben. In welke tijd heeft hij dan geleefd? Wel, volgens de gegevens waarover Vondel beschikte leefde hij reeds in 1304; in het eerder genoemde boek van van Ollefen en Bakker staat dat hij leefde ten tijde van Graef Willem den Goeden (1305-1383) en uit het jaar 1551 dateert een rekening van wat men betaald heeft aan Groote Claes;. In het jaar 1296 is hij met enkele edelen als Heer Dirk van Brederode, Heer Willem van Egmondt en Heer Henrick Burghgrave van Ieyden, naar Engeland geweest. Hij zal dus aan het einde van de 13e eeuw geboren zijn, maar wanneer hij gestorven is en waar hij begraven ligt is niet bekend. Oude afbeeldingen van hem zijn er, voor zover bekend niet, wel moet op een uithangbord van het oude Raadhuis van Spaarnwoude een afbeelding van hem hebben gestaan, maar dat Raadhuis bestaat niet meer.
Hoe groot de reus is geweest is af te lezen op de Zuid-muur van de oude Kerk te Spaarnwoude, waar thans een schilder zijn atelier heeft. In deze muur zijn twee stenen ingemetseld op een afstand van 9 Haarlemse voeten (a ca. 2705 Cm) en 6 Duimen (a ca. 2.5 Cm). Dit zou de lengte van de reus zijn geweest.
Veel is er over het leven van Klaas Kitten niet bekend, maar natuurlijk zijn er wel enkele legendarische verhalen in omloop. Vast staat echter dat in Spaarnwoude: Klaas Kitten de reus ontving zijn wezen logt en adellijk en daar zijn lengte blijkt bij 't teken van zijn vadem.
Daar stond nog iets anders beschreven, wat ik al vluchtig gezien had op het bord naast het hek. In Spaarnwoude heeft naar het schijnt in de dertiende eeuw een reus gewoond, die een lengte had van 2.69 meter. Dat moet in die tijd tamelijk lang geweest zijn. Deze reus, bekend onder de naam Klaas van Kieten, moet in deze streek zijn brood verdiend hebben als landarbeider. Over hem gaan veel verhalen de ronde. Zo schilderde Joost van den Vondel hem in Gijsbrecht van Amstel af als een man waarvoor je maar beter uit de weg kon gaan: Dat speet den groote Reus, die liet zich vreeslijck hooren, En stack met hals en hoofd, gelijck een steile toren En spitze, boven 't volck en alle hoofden uit, En scheen een olyfant, die omsnoft met zijn' snuit. Zijn spietze was een mast in zijne grove vingeren. Ick zagh hem man op man gelijck konijnen slingeren Wel driemaal om zijn hoofd, gevat by 't eene been, En kneuzen dan den kop op stoepen of op steen. Ook al is het niet altijd zo slim om de weg te volgen die je hart je ingeeft, vaak levert dit toch verrassende resultaten op en ik ga het zeker vaker zo aanpakken.
Oûbaas Baas naast de reus van Klaas Kitten tijdens een leidingweekend.